Câu hỏi gián tiếp trong tiếng Anh: công thức & cách dùng

Luyện Thi IELTS
Mục lục

    1. Câu gián tiếp là gì?

    Khi kể lại lời nói của người khác, ta không dùng cấu trúc câu hỏi trực tiếp, mà chuyển thành indirect questions. Giúp cho văn nói hoặc văn viết trang trọng hơn.

    Công thức: Mệnh đề tường thuật + that + Mệnh đề được tường thuật lại.

    Nguyên tắc cơ bản

    • Trật tự từ: theocâu khẳng định, không theo câu hỏi.
      • He askedwhere Bob was.(❌where was Bob)
    • Thì: thường lùi về quá khứ nếu động từ chính ở quá khứ.
      • “Where is Bob?” → He askedwhere Bob was.
    • Giới thiệu câu hỏi: dùng động từ nhưasked, wanted to know…
    • Với câu hỏiYes/No, dùngifhoặcwhether.
      • “Is Bob at home?” → He askedif Bob was at home.

    2. Cách dùng câu hỏi gián tiếp

    2.1 Dạng wh- questions dùng trong câu hỏi gián tiếp

    • Dùngwhat, where, when, why, how, which, who, whose, how much/many, how long/far/often.
    • Công thức:S + asked(+O)/ wanted to know/required/wondered + Wh-words + S + V
    • Ví dụ:

    Direct: “Where is the nearest ATM?”
    →He asked(me)wherethe nearest ATMwas.

    Direct: “When will the results come out?”
    →She wanted to know whenthe resultswould come out.

    2.2 Câu hỏi gián tiếp với dạng yes/no questions (if/whether)

    • Khi câu hỏi trực tiếpyes/no, dùngif/whether.
    • Công thức:S+ asked/ inquired/ wondered, wanted to know + if/ whether + S +V
    • Ví dụ:

    Direct: “Is the seminar free?”
    →She asked ifthe seminarwasfree.

    Direct: “Will the meeting be online?”
    →He inquired whetherthe meetingwould beonline.

    • Whetherthường trang trọng/hai khả năng rõ ràng; đi vớior not:whether… or not.

    2.3 Động từ/mẫu mở đầu thường gặp

    • Trang trọng:Could/Would you mind telling me…? / I’d like to know… / Would it be possible to…?
    • Trung tính:Do you know…? / Can you tell me…?
    • Tường thuật:He asked/wondered/wanted to know…

    2.4 Thì & lùi thì khi dùng câu hỏi gián tiếp

    • Tường thuật quá khứthường lùi thì:
      • “Where is she?” → He asked where shewas.
      • “Did they arrive?” → He asked if theyhad arrived.
    • Sự thật hiển nhiên/đúng mọi lúccó thểkhông lùi:He asked where the sunrises.

    2.5 Lưu ý về dấu câu & viết hoa trong câu hỏi gián tiếp

    • Không dùng dấu hỏicho mệnh đề gián tiếptrong câu trần thuật:
      • I wonder where she is.✅ (dấu chấm)
    • Dùngdấu hỏinếutoàn bộ câulà câu hỏi lịch sự có chủ ngữ–động từ đảo ởintro:
      • Could you tell me where she is?❓
    • Viết hoa đầu câu;khôngviết hoa sauwh/ifở giữa câu.

    3. Lỗi thường gặp & cách tránh khi dùng câu giáng tiếp

    1. Đảo trợ động từ sai:… wheredoes she live❌→where shelives✅.
    2. Giữ do/does/didtrong mệnh đề gián tiếp: bỏdo-support.
    3. Quên if/whethercho yes/no.
    4. Sai backshiftkhi tường thuật ở quá khứ.
    5. Dấu câu sai: đặt dấu hỏi khi chỉ là câu trần thuật.
    6. Thiếu “that”(tùy chọn) sau intro trong văn viết trang trọng:Could you confirmthatthe meeting is at 2?

    4. Bảng so sánh nhanh

    LoạiDirectIndirect đúngGhi chú
    wh-Where are you?Tell me where youare.Không đảo trợ động từ
    yes/noIs it open?Do you knowifitisopen?if/whether
    PastWhen did she leave?He asked when sheleft.Bỏdid
    Reported“Are they coming?”He asked if theywerecoming.Backshift

    5. Bài tập thực hành

    1. Where is the closest ATM?

    Could you tell me ______________________________________________________

    1. Did Greg receive your postcard?

    Do you know __________________________________________________________

    1. Is Larry meeting us in Paris?

    I wonder ______________________________________________________________

    1. How far is your house from the city centre?

    Have you any idea _____________________________________________________

    1. What did the butler say when you gave him that tip?

    I would like to know ____________________________________________________

    1. Will they offer special assistance to embark?

    Do you think __________________________________________________________

    1. Did William find his phone in the end?

    Does anyone know _____________________________________________________

    1. Has she ever been to Iceland?

    Does he know _________________________________________________________

    1. Why are they digging holes in the road outside my house?

    Can anyone tell me _____________________________________________________

    1. Can she also play the guitar?

    I wonder ______________________________________________________________

    Đáp án:

    1️⃣Could you tell me where the closest ATM is?

    2️⃣Do you know if/whether Greg received your postcard?

    3️⃣I wonder if/whether Larry’s meeting us in Paris.

    4️⃣Have you any idea how far your house is from the city centre?

    5️⃣I would like to know what the butler said when you gave him that tip.

    6️⃣Do you think (that) they will offer special assistance to embark?

    7️⃣Does anyone know if/whether William found his phone?

    8️⃣Does he know if/whether she’s ever been to Iceland?

    9️⃣Can anyone tell me why they’re digging holes in the road outside my house?

    🔟I wonder if/whether she can also play the guitar.

    6. Ứng dụng trong giao tiếp & viết học thuật

    6.1 Email chuyên nghiệp / lịch sự (work & academy)

    Mục tiêu:xin thông tin/tài liệu/điều phối lịch… một cách tế nhị, rõ ràng.

    Mẫu mở đầu (tăng dần mức lịch sự):

    • Trung tính:Do you know…? / Can you tell me…?
    • Lịch sự:Could you tell me…? / Would you mind letting me know…?
    • Rất lịch sự/gián tiếp:I was wondering if/whether… / I’d appreciate it if you could… / It would be helpful to know whether…

    6.2 Phỏng vấn/khảo sát (interviews, surveys)

    Mục tiêu:câu hỏi mượt, tránh áp đặt, phù hợp thu thập dữ liệu.

    Embedded questions (tế nhị, giảm thiên kiến):

    • Could you tell mehow oftenyour team meets?
    • Do you happen to knowwhythe pilot failed?
    • I’d like to knowwhetheryou received onboarding training.

    Khi ghi chép/bảng hỏi (ngôi khách quan):

    • Participants were askedwhetherthey had completed the pretest.
    • The survey inquiredhow longrespondents had used the platform.

    Gợi ý tránh dẫn dắt:dùngwh- trung tính(how often, how long, what factors) thay vì Don’t you think…?

    6.3 Dịch vụ/CSKH & hội thoại công sở

    • Could you tell mewherethe returns desk is?
    • Would you mind telling meifthis model is still under warranty?
    • Do you knowwhenthe maintenance window will start?

    Tăng mức lịch sự bằng modal/hedging:

    • Do youhappen toknow…? (rất nhẹ nhàng)
    • I washopingyou could… (mềm hoá đề nghị)

    6.4 Viết học thuật (report, thesis, article)

    Tường thuật câu hỏi (reported questions) – giọng điệu khách quan:

    • The researcherasked whetherparticipants had signed the consent form.
    • Weinquired howthe metrics were computed.
    • It wasexamined whetherthe treatment improved retention. (passive – trang trọng)

    Khi cần nhấn hai khả năng/không chắc kết quả:

    • This study investigatedwhetherthe effect persistsor notacross cohorts.
    • The committee discussedwhether towaive the requirement.

    Lưu ý backshift:nếu động từ tường thuật ở quá khứ → lùi thì (is → was; have done → had done; will → would), trừsự thật hiển nhiên/lịch trình.

    6.5 Trình bày & họp (presentations/meetings)

    • Could you let me knowwhetherthe Q&A will be recorded?
    • I’d like to knowwhenthe slides are due.
    • Do you knowwhowill chair Session B?

    Chuyển câu hỏi nhạy cảm thành embedded question:

    • Thay vì: Why did you miss the deadline?

    Dùng: Could you tell mewhat factorsaffected the timeline?

    Messenger Zalo